Giới thiệu

Việt Nam là một quốc gia có nền kinh tế dựa vào nông nghiệp, ngành nông nghiệp của Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào tưới, tiêu, và kiểm soát lũ. Việt Nam cũng là một trong những quốc gia dễ tổn thương  nhất với thiên tai và biến đổi khí hậu do tính chất địa hình, địa lý, cơ cấu kinh tế, và phân bổ dân cư. Ngoài việc chịu ảnh hưởng của lũ bão, Việt Nam đồng thời chịu nhiều ảnh hưởng do lũ lụt ở đồng bằng và lũ quét kết hợp sạt lở đất xẩy ra ở miền núi.

Đánh giá được tầm quan trọng của phát triển tài nguyên nước và rủi ro thiên tai, biến đổi khí hậu, Việt Nam đầu tư vào mạng lưới thủy lợi nói chung, và mạng lưới hồ đập trên khắp cả nước. Nhiều hồ đập được xây dựng từ những năm 1960 – 1980, với khảo sát kỹ thuật hạn chế, thiết kế thiếu, và thi công chất lượng kém. Bên cạnh đó, công tác quản lý vận hành, và bảo trì không được quan tâm đúng mức, kết quả là nhiều hồ đập đã xuống cấp, mức độ an toàn đập thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn quốc tế, rủi ro đáng kể tới an toàn của con người và ảnh hưởng đến kinh tế.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn các hồ chứa và phục vụ phát triển kinh tế, Chính phủ Việt Nam ban hành chương trình an toàn đập vào năm 2003 và đã xem xét điều chỉnh chương trình an toàn đập vào năm 2015. Theo thông tin của Bộ NN&PTNT, có khoảng 1.150 đập cần khôi phục, trong đó 311 hồ có nguy cơ mất an toàn cao, cần đầu tư khẩn trương nâng cấp để đảm bảo an toàn.

Trong bối cảnh nói trên, vào ngày 08 tháng 04 năm 2016, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) đã ký một Hợp đồng Tài trợ Số 5749-VN cho Dự án “Hỗ trợ và Nâng cao An toàn Đập” (sau đây được gọi là DRSIP/WB8). Mục tiêu chính của dự án nhằm hỗ trợ thực hiện chương trình an toàn đập của Chính phủ thông qua việc nâng cao an toàn đập và hồ chứa cũng như bảo vệ người và tài sản của cộng đồng hạ du. Dự án xây dựng dựa trên kinh nghiệm từ một số dự án liên quan, được tài trợ bởi WB, bao gồm cả về phương pháp tiếp cận tổng hợp, toàn diện đối với an toàn đập và vận hành đập trong phạm vi lưu vực sông cũng như hỗ trợ cải thiện thể chế.

Mục tiêu của dự án 

Mục tiêu tổng thể của dự án là khôi phục và cải thiện an toàn đập nhằm đảm bảo ổn định công trình, bảo vệ dân cư và cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội vùng hạ du thông qua đầu tư ưu tiên và tăng cường thể chế.

Để đánh giá hiệu quả dự án đáp ứng mục tiêu, dự án đề xuất Khung kết quả dự án với những chỉ tiêu đánh giá chung được lượng hóa như dưới đây:

Chỉ tiêu theo dõi

Mục tiêu cuối dự án

Số hồ chứa có đập được sửa chữa và cải thiện an toàn (hồ)

  450   

Số người dân ở hạ du được bảo vệ, giảm thiểu rủi ro (người)

4.100.000

Diện tích đất nông nghiệp được tăng mức bảo đảm cấp nước (ha)

182.000

Nhiệm vụ của dự án 

  1. Cải thiện an toàn đập và khôi phục các công năng thiết kế của đập thông qua sửa chữa, nâng cấp, trang bị các thiết bị quan trắc, lập kế hoạch vận hành - bảo trì và kế hoạch ứng phó khẩn cấp.
  2. Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý an toàn đập ở cấp Quốc gia thông qua tăng cường thể chế về an toàn đập bao gồm cả việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu, bổ sung các quy chuẩn, tiêu chuẩn, hướng dẫn, nâng cao năng lực và cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan.
  3. Nâng cao năng lực quản lý, giám sát ở cấp tỉnh, lưu vực và cơ chế phối hợp vận hành hồ chứa thông qua cải thiện năng lực dự báo, xây dựng kế hoạch quản lý lũ lụt tổng hợp, đào tạo nâng cao năng lực và truyền thông.
  4. Hỗ trợ quản lý, thực hiện dự án và nâng cao năng lực quản lý dự án.